skip to Main Content

Toekomstbestendig onderwijs: remmen en gasgeven

Benut de crisis als unieke kans voor duurzame onderwijsrenovatie om onderwijs structureel te verbeteren. Dit advies geeft de Inspectie van het Onderwijs in de Staat van het onderwijs 2021. Voor de zomer moeten scholen voor het Nationaal Plan Onderwijs een analyse en plan van aanpak gereed hebben zodat ze zo snel mogelijk kunnen beginnen met de renovatie van het onderwijs. Een mooi ideaal, maar levert deze snelheid wel de duurzame oplossingen op die we willen bereiken in het onderwijs?

Intussen is het duidelijk geworden dat er veel geld beschikbaar komt voor het Nationaal Plan Onderwijs (NPO). Geld dat scholen kunnen inzetten op effectieve interventies vanuit de opgestelde menukaart. Een prachtige kans natuurlijk voor scholen. Aan deze geldinjectie zit wel een voorwaarde. Zo wordt van scholen verwacht dat zij een schoolscan doen en een plan van aanpak klaar hebben liggen voor de zomer. Hoe eerder we kunnen renoveren en ‘achterstanden’ kunnen wegwerken, hoe beter. Toch?

Over een maand begint de zomervakantie al en het is nog maar de vraag of scholen de tijd hebben gehad voor een gedegen analyse en strategie. Verliezen we niet een beetje uit het oog dat scholen nog amper hersteld zijn van een overlevingsstand? Scholen moesten het afgelopen jaar razendsnel omschakelen naar afstandsonderwijs. Ze zijn pas net weer begonnen met fysiek lesgeven in de klas. Leerkrachten zijn nog aan het herstellen, terwijl er überhaupt al een lerarentekort was. Beetje bij beetje krijgen scholen zicht op de voortgang van leerlingen en de effecten voor de lange termijn van deze periode.

Het zijn nogal hoge eisen vanuit het NPO en ik vraag mij af wat deze druk doet met de effectiviteit van scholen. Gaat snelheid dan echt voor kwaliteit? Ik geloof dat het van essentieel belang is om tijd te nemen voor de analyse fase. Dat blijkt ook uit het Model Duurzame Onderwijsinnovaties van Marjolein Ploegman. In deze fase maak je een zorgvuldige analyse van het vraagstuk en de oplossing in relatie tot de wettelijke opdracht. Welk probleem lossen we op? Staat de investering in verhouding tot de omvang van het probleem? Kan met deze investering een belangrijkere bijdrage worden geleverd aan het realiseren van die opdracht? En hoe staat het met de wetenschappelijk onderbouwing? Als deze analyse fase niet op orde is, dan is de kans groot dat je met hagel gaat schieten en de gewenste impact op het onderwijs uitblijft.

Als onderwijsadviseur zie ik dat veel scholen keihard werken, echt willen renoveren en innoveren, maar dat door de gedwongen snelheid mogelijk keuzes worden gemaakt die uiteindelijk niet het gewenste effect hebben. Ik zie dat het ‘anders organiseren van de school’, zoals het werken in units en leerpleinen, een doel op zich wordt in plaats van een middel om een bepaald doel te bereiken. Duurzame veranderingen blijven op deze manier uit.

Kortom, laat je niet verleiden om direct in de oplossing te stappen en verhef het middel niet tot doel. Gun je als school de tijd om samen met het team de juiste keuzes te maken en laat dit een onderdeel zijn van jullie plan van aanpak voor de NPO. Stap wat mij betreft dus maar even op die rem, zodat je daarna met volle vaart komt tot duurzame oplossingen.

Irma Jacet

Irma Jacet is onderwijsadviseur en manager Educatie.

Back To Top
Contact

Contact

  • Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.

Contact

Contact

  • Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.

Vrijblijvende afspraak

Maak een vrijblijvende afspraak

  • Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.

Vrijblijvende afspraak

Contact

  • Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.