Hoe zorg je voor goede training van onderwijsassistenten?

Het academieaanbod van besturen is steeds meer gericht op de ontwikkeling van de onderwijsassistent. Ook schoolleiders geven meer ruimte aan onderwijsassistenten om trainingen te volgen en zich te laten begeleiden. Waarom is dit zo belangrijk en hoe zorg je dat je de scholing voor de onderwijsassistent op een goede manier inricht?

Belang van professionalisering onderwijsassistenten

Op veel scholen nemen onderwijsassistenten inmiddels een belangrijke rol in. Ze ondersteunen de leerkracht, maar doen ook steeds meer uitdagende werkzaamheden. Onderwijsassistenten staan regelmatig voor de groep vanwege personeelstekort. Ook begeleiden ze (individuele) leerlingen bij het leren. In de vooropleiding van de onderwijsassistent is de kennisoverdracht echter redelijk basaal. Niet alleen is dat jammer omdat de gemiddelde werkzaamheden van een onderwijsassistent om meer kennis en vaardigheden vraagt, maar ook omdat er onderwijsassistenten zijn die enorm leergierig zijn.

Investeer in didactische en pedagogische vaardigheden

Om hun werkzaamheden adequaat uit te kunnen voeren hebben onderwijsassistenten goede begeleiding en training nodig. Met de juiste kennis en passende begeleiding rondom didactiek en pedagogiek zijn de onderwijsassistenten veel effectiever en zullen de leeropbrengsten van de leerlingen groeien. Waar moet je op letten bij het samenstellen en organiseren van de scholing voor onderwijsassistenten?

Begin met een duidelijke visie

In mijn vorige blog ‘Samenwerken aan de effectieve inzet van de onderwijsassistent’ gaf ik al aan dat het belangrijk is om als school eerst aandacht te besteden aan de visie rondom de effectieve inzet van de onderwijsassistent. Waarom en hoe wil je de onderwijsassistent inzetten binnen de school? Stel daarnaast samen vast wat belangrijke waarden zijn in de samenwerking met de onderwijsassistent in de school. Het is goed om als team een kader te hebben voor de invulling van de werkzaamheden en de voorwaarden voor succesvolle samenwerking in de school.

Kies de juiste training en de juiste vorm van training

Een duidelijke visie helpt om een passender aanbod van training en begeleiding te bieden aan je onderwijsassistent(en). Als je bijvoorbeeld kiest voor specialisten, dan zal het trainingsaanbod en de begeleiding er totaal anders uit moeten zien dan wanneer je kiest voor onderwijsassistenten die de groepen in brede zin ondersteunen. De meeste onderwijsassistenten zijn praktisch ingesteld. Ze hebben weliswaar behoefte aan theorie, maar willen vooral weten wat werkt en hoe je dit het beste kan doen. Zorg dus voor trainingen met veel praktische voorbeelden. Naast de pedagogische en didactische trainingen raden wij ook aan om trainingen in het scholingsaanbod op te nemen rondom persoonlijke ontwikkeling en samenwerking in de school.

Voer ontwikkelgesprekken en zorg voor een juiste mentor

Zorg ervoor dat je ontwikkelgesprekken met de onderwijsassistent voert en dat je hen meeneemt in de reguliere gesprekkencyclus. Waar liggen de talenten en ambities van jouw onderwijsassistent? Welke ideeën heeft de onderwijsassistent om de eigen ontwikkeling en daarmee de inzet in de school te versterken? Vervolgens kun je samen naar een passend trainingsaanbod zoeken. Koppel daarnaast een interne mentor aan de onderwijsassistent bij wie hij of zij terecht kan met vragen. Door regelmatig gesprekken te voeren ontdek je misschien dat een onderwijsassistent graag de PABO wil doen. Hoe mooi is het als een onderwijsassistent zo kan doorontwikkelen?

Zorg voor leermomenten met de leerkracht en andere onderwijsassistenten

Bij training en begeleiding van onderwijsassistenten is het belangrijk om continu de samenwerking en communicatie met de leerkracht mee te nemen. De onderwijsassistent is namelijk geen eindverantwoordelijke, dus de communicatie en afstemming met de leerkracht is key. Het kan daarnaast zinvol zijn voor de onderwijsassistent om zich aan te sluiten bij bovenschoolse netwerkbijeenkomsten waar ze van en met elkaar kunnen leren. Dat is zeker fijn voor onderwijsassistenten die werken op kleinere scholen waar ze de enige onderwijsassistent zijn.

Geef ruimte en vertrouwen aan de onderwijsassistent

Ik merk dat schoolleiders of besturen nog wat behoudend zijn in het aanbod voor onderwijsassistenten. Soms worden onderwijsassistenten niet toegelaten voor bepaalde trainingen omdat dit niet passend zou zijn qua niveau. De verwachtingen liggen hierdoor vaak te laag. Ik zie regelmatig onderwijsassistenten die veel meer kunnen dan hun functienaam doet vermoeden. Zeker als je hen de juiste scholing en begeleiding biedt. Ze hebben soms door het minder uitblinken in één of meer vakgebieden op het voortgezet onderwijs niet de kans gekregen om een hbo-opleiding te doen, maar dit zegt niets over het functioneren in hun rol in het onderwijs. Het zijn veelal talentvolle werknemers die het verdienen om op een passend niveau uitgedaagd te worden. Probeer wat meer naar de kansen en mogelijkheden te kijken. Geef ruimte en vertrouwen aan de onderwijsassistent om de trainingen te volgen en werkzaamheden uit te voeren die passen bij zijn of haar ambities en behoeftes. Zo haal je het beste in elkaar naar boven.

Klaarr biedt professionele scholing voor onderwijsassistenten. Meer weten? Kijk bij ons aanbod voor de onderwijsassistent van de Klaarr Academy. In januari 2023 start een speciaal leertraject voor onderwijsassistenten om de pedagogische en didactische vaardigheden te versterken. Kijk op de pagina van het leertraject voor meer informatie. Wil je als bestuur, schoolleider of onderwijsassistent een keer sparren omtrent een passend aanbod, neem dan contact op met Irma Jacet.